Bijgewerkt op 4 november 2026 door Simon Mestdagh, oprichter van Caspian.

In het kort

• Shadow AI zijn AI-tools die medewerkers gebruiken zonder dat IT ze kent of goedkeurde.
• Het risico is data: klantgegevens of code in een tool zonder contract of verwerkersovereenkomst.
• Alles blokkeren werkt zelden. Zien welke tools er zijn, en per tool een regel kiezen, werkt beter.
• Veel AI-tools draaien buiten je identity provider, dus je ziet ze niet in Google Workspace of Okta.

Aanpak	Wat je ziet	Nadeel
Niets doen	Niets	Je weet niet waar je data heen gaat
Alles blokkeren	Weinig	Mensen gebruiken hun privélaptop
Inventaris + regels per tool	Elke tool, wie ze gebruikt	Vraagt een bron die verder kijkt dan je IdP

Wat is shadow AI?

Shadow AI is de AI-versie van shadow IT: ChatGPT, Claude, een AI-notulist of een browserextensie die iemand zelf installeert. IT weet niet dat de tool er is, wie ze gebruikt of welke data erin gaat.

Waarom is shadow AI een risico?

Een AI-notulist neemt klantgesprekken op. Een extensie leest elke pagina die je opent. Zonder contract weet je niet of die data gebruikt wordt om modellen te trainen. Onder de AI Act en de GDPR moet je kunnen zeggen welke tools je gebruikt.

Hoe ontdek je welke AI-tools je team gebruikt?

Je identity provider toont alleen tools waar mensen via Google of Microsoft inloggen. De rest zie je via de browser of de laptop: welke sites en extensies er draaien, en welke apps geïnstalleerd zijn.

Moet je AI-tools blokkeren?

Niet standaard. Kies per tool: toestaan, toestaan met een betaald plan, of vervangen door een tool die je al hebt. Blokkeer pas als een tool echt niet kan.

Hoe helpt Caspian bij shadow AI?

Caspian, het IT-automatiseringsplatform voor scale-ups, toont elke app en AI-tool op je laptops en wie er een account heeft, ook buiten je identity provider. Je kiest per tool een regel en Caspian voert die uit. Zien is gratis.

Wat leest Caspian, en met welke rechten?

Caspian leest metadata en instellingen, geen inhoud. Het ziet welke apps er zijn, wie een account heeft, met welke rol, en in welke staat elke laptop is. Het leest geen bestanden, e-mails of chatberichten. Koppelingen zijn standaard alleen-lezen; schrijfrechten vraagt Caspian pas voor de stappen die je aanzet. Klantdata staat bij AWS in de EU (Frankfurt). In augustus 2026 voerde Workstreet een externe pentest uit.

Simon Mestdagh, oprichter van Caspian, schreef deze pagina. Wij bouwen Caspian, een van de tools op deze pagina.

Gratis starten. Zien is gratis; Handelen kost €10 per actieve gebruiker per maand excl. btw, 30 dagen gratis, zonder kaart.

Meer in het Nederlands

• Toegangsbeheer (2026): toegang bij in-, door- en uitstroom
• Apple Business Manager uitgelegd (2026): wat het is en hoe je start
• SCIM provisioning uitgelegd (2026): wat het is en wat het kost
• Jamf-alternatief voor een scale-up (2026): de opties naast elkaar

In English: Shadow AI discovery tools compared: what each one can see